Wie een nieuwe website wil laten maken, krijgt vroeg of laat te maken met de vraag hoe die website technisch wordt opgebouwd. WordPress is daarbij waarschijnlijk de bekendste naam. Een groot deel van de websites op internet maakt gebruik van dit systeem.
Een andere mogelijkheid is om een website zelf te ontwikkelen met technieken zoals HTML, CSS, JavaScript en PHP, eventueel gecombineerd met een database en een eigen beheersysteem.
Daarbij is één nuance belangrijk: dit is geen vergelijking tussen een standaardwebsite en maatwerk. Ook een WordPress-website kan volledig op maat worden ontworpen en ontwikkeld. Een professionele WordPress-website bouwen is iets heel anders dan een thema installeren, wat teksten en afbeeldingen toevoegen en de website online zetten.
Het verschil zit vooral in het technische fundament waarop de website wordt gebouwd. Beide manieren hebben voordelen én nadelen.
Waarom wordt WordPress zoveel gebruikt?
WordPress begon ooit als systeem voor blogs, maar is inmiddels uitgegroeid tot een uitgebreid platform waarop allerlei soorten websites kunnen worden gebouwd.
Een belangrijk voordeel is dat er al veel aanwezig is. WordPress beschikt standaard over een beheeromgeving waarmee onder andere pagina's, gebruikers en mediabestanden kunnen worden beheerd. Daarnaast bestaat er een groot aanbod aan plug-ins waarmee functionaliteiten kunnen worden toegevoegd.
Denk aan contactformulieren, webshops, reserveringssystemen, agenda's en hulpmiddelen voor zoekmachineoptimalisatie.
Dat betekent overigens niet dat een WordPress-ontwikkelaar alleen maar bestaande onderdelen bij elkaar zet. Binnen WordPress kunnen eigen ontwerpen, templates en functionaliteiten worden ontwikkeld. Voor een professionele WordPress-website kan dus behoorlijk wat ontwerp- en ontwikkelwerk nodig zijn.
Een ander voordeel is de brede ondersteuning. Veel webdesigners en developers werken met WordPress. Wanneer een bedrijf later naar een andere webdesigner wil overstappen, is er doorgaans iemand te vinden die met de bestaande website verder kan.
Wat zijn de nadelen van WordPress?
De veelzijdigheid van WordPress kan tegelijkertijd een nadeel zijn.
Een website maakt vaak gebruik van verschillende onderdelen die door verschillende partijen worden ontwikkeld. WordPress zelf moet worden bijgehouden, maar hetzelfde geldt voor gebruikte thema's en plug-ins.
Hoe meer externe onderdelen worden gebruikt, hoe groter de afhankelijkheid daarvan kan worden. Een plug-in kan stoppen met ontwikkelen, een update kan invloed hebben op andere onderdelen of er kunnen beveiligingsproblemen ontstaan wanneer updates lange tijd niet worden uitgevoerd.
Dat betekent niet dat WordPress langzaam of onveilig is. Een goed ontwikkelde en onderhouden WordPress-website kan snel, veilig en technisch uitstekend zijn.
Wel vraagt het om goed beheer en om bewuste keuzes bij de onderdelen die worden gebruikt.
Daarnaast werk je binnen de structuur van WordPress. Voor veel projecten is dat juist handig, maar bij heel specifieke wensen kan die bestaande structuur soms minder goed aansluiten. Een plug-in doet bijvoorbeeld bijna wat nodig is, maar mist precies die ene functie. Vervolgens zijn aanvullende plug-ins of eigen aanpassingen nodig.
Zelf ontwikkelen zonder WordPress
Een website hoeft niet bovenop een bestaand CMS zoals WordPress gebouwd te worden. De website kan ook rechtstreeks worden ontwikkeld.
HTML kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor de structuur, CSS voor de vormgeving en JavaScript voor interactieve onderdelen. Met PHP kan vervolgens functionaliteit aan de serverkant worden ontwikkeld en kunnen gegevens worden verwerkt.
In combinatie met een database ontstaan veel meer mogelijkheden dan alleen het bouwen van een aantal pagina's met tekst en afbeeldingen.
Denk bijvoorbeeld aan een eigen beheersysteem, gebruikersaccounts, afgeschermde klantomgevingen, formulieren die informatie verwerken en opslaan, reserveringen of functionaliteiten die specifiek aansluiten op de werkwijze van een bedrijf.
Meer vrijheid bij specifieke functionaliteiten
Een belangrijk voordeel van zelf ontwikkelen is de technische vrijheid.
Wanneer een bedrijf een heel specifieke functie nodig heeft, kan deze vanaf het begin worden ontwikkeld rondom het proces waarvoor hij bedoeld is. De ontwikkelaar hoeft dan geen oplossing te zoeken binnen de bestaande structuur van WordPress of een bepaalde plug-in.
Dat kan juist bij complexere toepassingen interessant worden.
Stel dat klanten moeten kunnen inloggen, bepaalde gegevens mogen bekijken of wijzigen en het systeem vervolgens automatisch acties moet uitvoeren op basis van specifieke regels. Zoiets kan ook binnen WordPress worden ontwikkeld, maar afhankelijk van de toepassing kan rechtstreeks ontwikkelen een logischere technische basis bieden.
Andersom geldt hetzelfde.
Wanneer er binnen WordPress al een goede en bewezen oplossing bestaat die vrijwel precies doet wat nodig is, kan het weinig zin hebben om dezelfde functionaliteit helemaal opnieuw te programmeren.
Een uitgebreide webshop is daar een goed voorbeeld van. Bestaande systemen bieden al oplossingen voor productbeheer, betalingen, voorraad en bestellingen. Alles zelf ontwikkelen zou in zo'n situatie aanzienlijk meer werk kunnen betekenen.
Zelf ontwikkelen betekent ook meer verantwoordelijkheid
De vrijheid om alles zelf te ontwikkelen heeft ook een keerzijde.
Wanneer je geen bestaand systeem gebruikt, moet je meer onderdelen zelf verzorgen. Bij een eigen beheersysteem moet bijvoorbeeld worden nagedacht over gebruikersrechten, beveiliging, gegevensvalidatie, foutafhandeling en de manier waarop informatie in een database wordt opgeslagen.
Ook functies die in WordPress standaard aanwezig zijn, moeten bij zelf ontwikkelen soms alsnog worden gebouwd.
Naarmate een website of online toepassing complexer wordt, neemt daardoor ook de verantwoordelijkheid van de ontwikkelaar toe.
Bovendien kan een website die sterk afhankelijk is van eigen ontwikkelde techniek minder eenvoudig door een willekeurige andere webdesigner worden overgenomen. Goede en overzichtelijke ontwikkeling wordt dan extra belangrijk.
Waarom kiest 3Fold voornamelijk voor zelf ontwikkelen?
Bij 3Fold webdesign kies ik op dit moment voornamelijk voor websites die ik zelf ontwikkel zonder WordPress als technische basis.
Dat is een bewuste keuze.
Het geeft mij veel vrijheid bij het ontwerpen en bouwen van een website. Ik hoef een ontwerp niet binnen een bestaand thema of systeem passend te maken en kan de structuur en vormgeving afstemmen op wat een bedrijf nodig heeft.
Die vrijheid geldt ook voor functionaliteiten. Met HTML, CSS, JavaScript, PHP en waar nodig een database kan ik onderdelen specifiek voor een project ontwikkelen. Daardoor ben ik minder afhankelijk van externe plug-ins wanneer een website iets bijzonders moet kunnen.
Tegelijkertijd wil ik dat klanten zelf controle houden over de inhoud van hun website. Daarom heb ik voor 3Fold een eigen beheersysteem ontwikkeld waarmee klanten bijvoorbeeld teksten en afbeeldingen zelf kunnen aanpassen.
Voor de websites die ik momenteel bouw, vind ik dat een prettige combinatie: veel vrijheid tijdens het ontwikkelen, terwijl de klant voor gewone aanpassingen niet steeds bij mij hoeft aan te kloppen.
Waarom dan toch WordPress gebruiken?
Omdat er projecten zijn waarbij WordPress juist een logische keuze kan zijn.
Een organisatie kan bijvoorbeeld al met WordPress werken en medewerkers hebben die het systeem goed kennen. Er kan behoefte zijn aan bepaalde functionaliteit waarvoor al een uitstekende WordPress-oplossing bestaat. Ook kan een opdrachtgever bewust voor WordPress kiezen omdat meerdere partijen ermee kunnen werken.
Daar moet je als webdesigner rekening mee houden.
Mijn voorkeur voor zelf ontwikkelen betekent daarom niet dat ik WordPress als een mindere manier van webdesign zie. Het zijn verschillende technische routes naar een eindresultaat.
Welke route het meest geschikt is, hangt af van het project.
Ook de markt blijft veranderen
Webdesign staat bovendien nooit stil.
Programmeertalen en technieken ontwikkelen zich verder, WordPress blijft veranderen en er ontstaan nieuwe frameworks, beheersystemen en manieren om websites en online toepassingen te bouwen. Ook kunstmatige intelligentie heeft steeds meer invloed op de manier waarop websites worden ontworpen, ontwikkeld en beheerd.
Daarom vind ik het belangrijk om als webdesigner niet volledig vast te blijven zitten aan één technische werkwijze.
De manier waarop ik momenteel bij 3Fold werk past goed bij de websites die ik bouw en geeft mij de vrijheid die ik belangrijk vind. Tegelijkertijd blijf ik kijken naar nieuwe ontwikkelingen, naar wat er in de markt gebeurt en vooral naar wat klanten zelf willen.
Wanneer een andere techniek voor een project een betere oplossing biedt, moet daar ruimte voor zijn.
Welke keuze is beter?
Daar bestaat geen algemeen antwoord op.
WordPress biedt een volwassen basis, een uitgebreide beheeromgeving en een groot ecosysteem. Het kan worden gebruikt voor relatief eenvoudige websites, maar ook voor volledig op maat ontwikkelde en complexe projecten.
Zelf ontwikkelen zonder WordPress geeft veel vrijheid over de techniek, het ontwerp en specifieke functionaliteiten. Daar staat tegenover dat meer onderdelen zelf ontwikkeld en onderhouden moeten worden.
Daarom zou de belangrijkste vraag eigenlijk niet moeten zijn:
“Is WordPress beter of is zelf ontwikkelen beter?”
Een betere vraag is:
“Welke technische oplossing past het beste bij wat deze website moet doen en bij degene die ermee moet werken?”
Want uiteindelijk hoort de techniek in dienst te staan van de website en de gebruiker — en niet andersom.